ABD ham petrolü (WTI), yaklaşık 4 yıl ortadan sonra tekrar Brent petrolün üzerine çıkarak global piyasalarda alışılmış fiyatlama sisteminin aksine döndüğü bir periyodu tekrar canlandırdı.
Küresel petrol piyasalarında istikrarlar, İran ile ABD- İsrail ortasındaki savaşın güç arzını direkt gaye almasıyla kıymetli ölçüde değişiyor.
İran tarafından Hürmüz Boğazı’ndaki petrol trafiğinin kesilmesi, günlük yaklaşık 14 milyon varillik arzın devre dışı kalmasına yol açtı. Dünya petrol arzının yaklaşık yüzde 20’sinin geçtiği kritik boğazda olağanda günde yaklaşık 150 gemi hareket ederken, bu sayı 5’e kadar geriledi. Bu durum, global piyasada arz şokunu derinleştirerek fiyatlar üzerinde üst yönlü baskıyı artırdı.
ABD Başkanı Donald Trump’ın İran ile süren savaşa ait açıklamaları sonrasında petrol fiyatlarında sert dalgalanmalar yaşandı. WTI 2 Nisan’ı varil fiyatı günü yüzde 11’in üzerinde artışla 111,54 dolardan kapatırken, gün içinde 113,97 dolara kadar yükseldi. Birebir gün Brent petrol yüzde 7,8 artışla 109,03 dolardan kapanırken, WTI Mayıs 2022’den bu yana birinci kere Brent’in üzerinde süreç gördü.
Bugün de saat 10.25 prestijiyle Brent vadeli süreçleri yaklaşık yüzde 1,6 artışla varil başına 111,41 dolara yükselirken, WTI yüzde 2,6 artarak 115,02 dolara ulaştı.
Acil teslim gereksinimi WTI’yı öne çıkıyor
Piyasa analistlerine nazaran, kelam konusu fiyat farkı klasik arz-talep istikrarıyla açıklanamayacak ölçüde yapısal bir değişime işaret ediyor. Deniz yoluyla taşınan global arzı temsil eden Brent petrol, Hürmüz Boğazı’ndaki aksamalardan direkt etkilenirken, boru çizgileriyle taşınabilen WTI’ın fiziki erişilebilirliği daha yüksek kaldı. Bu durum, WTI’ı yatırımcılar açısından alternatif bir gösterge haline getirdi.
Uzmanlar, WTI’ın sadece bir petrol çeşidi değil, tıpkı vakitte ABD’nin bölgedeki askeri duruşuna yönelik beklentilerin de fiyatlandığı bir enstrümana dönüştüğünü belirtiyor.
Öte yandan, petrol piyasasında “backwardation” olarak isimlendirilen yapının derinleşmesi de arz sıkışıklığının kıymetli göstergeleri ortasında yer alıyor. Yakın vadeli kontratların ileri vadeli kontratlara nazaran daha yüksek fiyatlanması, piyasada fiziki petrole erişimin zorlaştığına işaret ediyor.
Hürmüz Boğazı’nda yaşanan aksamalar deniz yoluyla taşınan petrol akışını sekteye uğratırken, rafinerilerin kısa vadeli tedarike yönelmesi fiyatların mevcut teslimatlar için daha süratli yükselmesine neden oluyor.
Hürmüz Boğazı’ndaki aksamalar tesirli oldu
Hürmüz Boğazı’ndaki tansiyon, deniz taşımacılığındaki aksaklıklarla birleşerek piyasa dinamiklerini yine şekillendirdi. Tanker trafiğinde yaşanan gecikmeler nedeniyle rafineriler tedarik rotalarını ABD iç piyasasına çevirdi.
Bu gelişme, Cushing, Oklahoma merkezli WTI’a olan talebi artırarak fiyatların yüksek seyretmesine katkı sağladı.
ABD’de muhtemel ihracat kısıtlamalarına yönelik kaygıların azalması da fiyatları destekleyen ögeler ortasında yer aldı. Lakin savaşın mühletine ve Hürmüz Boğazı’nın yine açılmasına ait belirsizlikler piyasadaki oynaklığı yüksek tutuyor.
Mevcut tabloda, boğazdaki tıkanıklığın sürmesi halinde global petrol piyasalarında arz kaynaklı baskının devam etmesi ve fiyat dalgalanmalarının yüksek seyretmesi bekleniyor.
Polislere müjde! Yılların sorunu çözülüyor: 17 bin liraya kadar ödeme yapılacak
1
Yeni Türk Lirası banknotların zaman aşımı yıl sonunda dolacak
1176 kez okundu
2
1 Bakan Pakdemirli: 84 projeye 113 milyon liralık hibe desteği sağlanacak
1117 kez okundu
3
2 Meksika son 30 yıldaki en büyük petrol rezervini keşfetti
1083 kez okundu
4
3 Türk bilim insanlarının Antarktika seferleri meyvelerini veriyor
1029 kez okundu
5
Verimlilik için sözleşme dönemi
977 kez okundu
Veri politikasındaki amaçlarla sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerez konumlandırmaktayız. Detaylar için veri politikamızı inceleyebilirsiniz.