Orta Doğu’daki çatışmalar global doğal gaz piyasasında arz şokuna yol açtı

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Uluslararası Enerji Ajansı (IEA), Orta Doğu‘da devam eden çatışmaların global doğal gaz piyasasında arz şokuna yol açtığını, sıkılaşan arz şartları ve yüksek fiyatların tesiriyle bu yıl global doğal gaz talebinin yüzde 0,5 azalmasının beklendiğini bildirdi.

IEA’nın yayımladığı “2026 Üçüncü Çeyrek Gaz Piyasası Raporu”na nazaran, geçen yılın ikinci yarısından itibaren kademeli olarak gevşeyen global doğal gaz piyasası istikrarları, şubat sonunda Orta Doğu‘da başlayan savaş ve Hürmüz Boğazı’nın fiilen kapanmasıyla yine bozuldu. Global LNG arzının yaklaşık yüzde 20’sinin geçtiği boğazdaki kesinti, milletlerarası piyasalarda sert fiyat dalgalanmalarına sebep oldu.

Asya ve Avrupa’da fiyatlar tepeyi gördü

Raporda, mart ayında spot doğal gaz fiyatlarının 2022-2023 güç krizinden bu yana görülen en yüksek aylık ortalamalara ulaştığı belirtildi.

Buna nazaran, Avrupa’nın gösterge fiyatı TTF, yılın ikinci çeyreğinde geçen yılın tıpkı periyoduna nazaran yüzde 32 artışla milyon İngiliz ısı ünitesi (MBtu) başına ortalama 16 dolara yükseldi. Asya spot LNG fiyatı ise tıpkı devirde yüzde 45 artarak 17,5 dolar/MBtu düzeyine çıktı.

Haziran ortasında ABD ile İran arasında varılan süreksiz muahedenin akabinde fiyatlar üzerindeki yukarı yönlü baskı hafiflemeye başlasa da Hürmüz Boğazı’ndaki LNG nakliyeciliği hala çatışma öncesi düzeylerin hayli altında seyrediyor.

Rapora nazaran, Orta Doğu kaynaklı arz kaybı başka bölgelerdeki üretim artışıyla kısmen telafi edildi. Mart-haziran devrinde Katar ve Birleşik Arap Emirlikleri’nin LNG yüklemeleri yıllık bazda 35 milyar metreküp azalırken, Kuzey Amerika ve Afrika’da devreye alınan yeni projeler ile mevcut tesislerdeki kapasite artışları bu kaybın yaklaşık dörtte üçünü karşıladı.

Yüksek spot fiyatlar ve arz telaşları sebebiyle bu yıl global gaz talebinin yüzde 0,5 (yaklaşık 20 milyar metreküp) azalması bekleniyor. Bu, 2020 ve 2022’den sonra bu on yıl içindeki üçüncü yıllık talep düşüşü olacak.

Rapora nazaran, bilhassa Asya ve Avrupa’da yüksek doğal gaz fiyatları sebebiyle elektrik kesiminde doğal gazdan kömüre geçiş sürat kazandı. Çin, Japonya ve Hindistan başta olmak üzere birtakım ülkelerde uygulamaya alınan yakıt değişim siyasetleri ve idari önlemler, global doğal gaz piyasasının dengelenmesinde kıymetli rol oynuyor.

Raporda, çatışmaların orta vadeli tesirlerine de dikkati çekildi. Katar’daki dünyanın en büyük LNG sıvılaştırma tesisi Ras Laffan’da meydana gelen hasarlar sebebiyle 2026-2030 devrinde kümülatif LNG arz kaybının 140 milyar metreküpe ulaşabileceği iddia edildi.