Müzakere öncesi büyük kriz! İki önder farklı konuştu

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

ABD ile İran ortasında sağlanan ve 40 gün süren ateşkesin kırılgan yapısı, daha birinci günlerden kendini gösterdi. Bölgedeki tansiyon sürerken İran, ABD ve İsrail’den peş peşe açıklamalar geldi. İran heyetinin cumartesi günü yapılacak müzakereler için Pakistan’a gideceği duyurulurken İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, Lübnan ile direkt müzakerelere başlanması talimatı verdi. Mücteba Hamaney ateşkes sonrası birinci kere konuştu.

HAMANEY’DEN SERT MESAJLAR

İran lideri Mücteba Hamaney, ateşkes sonrası yaptığı birinci açıklamada dikkat çeken tabirler kullandı.

Mesajında, “İran savaş aramıyor lakin haklarımızdan da vazgeçmeyeceğiz” diyen Hamaney, İran’a yönelik hücumların karşılıksız kalmayacağını vurgulayarak, “Önceki lideri Ali Hamaney’in ve şehitlerimizin intikamını alma konusunda kararlıyız” sözlerini kullandı.

Hamaney ayrıyeten İran halkına sokaklarda olmaya devam etme daveti yaparak bunun müzakerelerin seyrini etkileyeceğini belirtti. “Tüm direniş cephelerini bir bütün olarak görüyoruz” dedi.

Hürmüz Boğazı’nın işletilmesine ait yeni bir evreye geçileceğini de kelamlarına ekledi.

LÜBNAN ÜZERİNDEN TANSİYON YÜKSELİYOR

İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan da toplumsal medya platformu X üzerinden yaptığı açıklamada İsrail’in Lübnan’a yönelik ataklarını sert sözlerle eleştirdi.

Pezeşkiyan, hücumları “Ateşkes muahedesinin açık bir ihlali ve potansiyel mutabakatlara uymama ve aldatmanın tehlikeli bir işareti” olarak kıymetlendirerek, bu durumun müzakereleri anlamsız hale getirebileceğini tabir etti.

İran Cumhurbaşkanı, “Tetikte olmaya devam edeceğiz ve İran asla Lübnanlı kardeşlerini terk etmeyecektir.” dedi.

TRUMP’TAN HÜRMÜZ BOĞAZI ÇIKIŞI

ABD Başkanı Donald Trump ise Hürmüz Boğazı üzerinden İran’a ihtarda bulundu.

“İran, Hürmüz Boğazı’ndan geçen tankerlerden umarım fiyat almıyordur. Alıyorsa çabucak bunu durdurması gerekir” diyen Trump, petrol akışının kısa müddette yine başlayacağını söyledi.

Trump, daha sonra yaptığı açıklamada ise “İran petrolün Hürmüz Boğazı’ndan geçişine müsaade verme konusunda çok makus bir iş çıkarıyor. Hatta kimileri buna onursuzca diyebilir. Yaptığımız mutabakat bu değil.” sözlerini kullandı.

NETANYAHU: LÜBNAN İLE DİREKT MÜZAKERE

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, Lübnan ile direkt görüşmeler için talimat verdiğini açıkladı.

Netanyahu, “Müzarekereler Hizbullah’ın silahsızlandırılması ve İsrail ile Lübnan ortasında barışçıl bağlar kurulması üzerine odaklanacak” dedi.

ABD basınından Axios’un haberine nazaran iki ülke ortasındaki direkt müzakerelerin önümüzdeki hafta Washington’da başlaması bekleniyor.

ATEŞKES KRİTİK EŞİKTEN DÖNDÜ

İran Dışişleri Bakan Yardımcısı, Pakistan’ın başkenti İslamabad’da yapılacak görüşmelere İran heyetinin katılacağını duyurdu.

Aynı yetkili, İsrail’in Lübnan hücumlarının ABD tarafından durdurulması gerektiğini belirterek, bölgedeki kalıcı barışın Lübnan’ı da kapsaması gerektiğini söyledi.

İran’ın 8 Nisan gecesi ateşkes ihlaline karşılık vermeye hazırlandığını lakin Pakistan’ın devreye girerek krizi önlediğini tabir etti.

Öte yandan İranlı bir kaynak, ateşkes kapsamında Hürmüz Boğazı’ndan günlük en fazla 15 geminin geçişine müsaade verileceğini aktardı.

NATO CEPHESİNDE GERİLİM

Reuters’a konuşan diplomatlara nazaran NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, ABD Başkanı Donald Trump’ın Hürmüz Boğazı’nın güvenliği için müttefiklerden somut taahhütler beklediğini iletti.

Almanya Başbakanı Friedrich Merz de Trump ile görüşerek İran’la müzakerelerin sürdürülmesi gerektiğini vurguladı.

NATO Sözcüsü ise ABD’nin bölgede seyrüsefer özgürlüğü için somut adımlar beklediğini açıkladı.

Rutte de yaptığı açıklamada NATO’nun tek taraflı bir ittifak olmadığını belirterek, birtakım müttefiklerin ABD’ye takviye konusunda yavaş kaldığını söyledi. “Şu anda neredeyse istisnasız tüm müttefikler ABD’nin isteklerini yapıyor” dedi.

Rutte ayrıyeten İran’ın nükleer silaha sahip olmamasının global güvenlik açısından olumlu olduğunu tabir etti.

İSPANYA’DAN İSRAİL’E TEPKİ

İspanya Dışişleri Bakanı Jose Manuel Albares, İsrail’i Lübnan’a yönelik taarruzları nedeniyle milletlerarası hukuku ihlal etmekle suçladı.

Albares, “İsrail’in ateşkesi hiçe sayarak ve memleketler arası hukuku ihlal ederek Lübnan’a yüzlerce bomba attığını gördük” dedi.

İspanya’nın, bölgede barışa katkı sağlamak hedefiyle Tahran’daki büyükelçiliğini tekrar açacağı da açıklandı.

MÜZAKERELER YARIN BAŞLAYACAK

ABD ve İsrail’in İran’a yönelik başlattığı akınların akabinde gözler, Pakistan’ın başşehri İslamabad’da yapılacak kritik müzakerelere çevrildi. Cumartesi günü başlaması beklenen görüşmeler, bölgesel savaşın sona erdirilmesi açısından belirleyici bir eşik olarak görülüyor.

Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif’in teşebbüsleriyle gerçekleşecek görüşmeler öncesinde taraflar ortasında iki haftalık süreksiz bir ateşkes sağlanmıştı. Fakat İsrail Lübnan’a yönelik taarruzlarını sürdürmesi, ateşkesin daha başlamadan önemli biçimde sarsılmasına yol açtı.

Diplomatik kaynaklara nazaran müzakereler direkt değil, dolaylı halde yürütülecek. Taraflar farklı salonlarda bulunacak, Pakistanlı yetkililer ise bildirileri ileterek süreci yönetecek. Görüşmelerin birkaç günle sonlu kalmayabileceği, hatta haftalarca sürebileceği söz ediliyor.

ABD heyetine Lider Yardımcısı JD Vance başkanlık ederken, İran İslam Cumhuriyeti’ni Meclis Lideri Muhammed Bakır Kalibaf ile Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi temsil edecek.