İstilacı yabancı çeşitlerin ülkeye girişi ve yayılımının önlenmesi için önlemler artırılacak

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

İstilacı yabancı cinslerin ülkeye girişinin ve yayılımının önlenmesi için Ulusal İstilacı Yabancı Çeşit (UİST) Listesi’nin oluşturulması ve izleme sisteminin kurulması kararlaştırıldı.

Tarım ve Orman Bakanlığınca hazırlanan “İstilacı Yabancı Çeşitlerin Girişinin ve Yayılmasının Önlenmesi ile İdaresi Hakkında Yönetmelik”, Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi.

Yönetmelikle, istilacı yabancı cinslerin biyolojik çeşitlilik, ekonomi ve insan sıhhati üzerinde meydana getirebileceği olumsuz tesirlerin önlenmesi için ülkeye girişleri ve yayılmalarına dair alınacak önlemler düzenlendi.

Buna nazaran, istilacı yabancı tiplerin ülkeye kasıtlı ve kasıtsız girişinin ve yayılımının önlenmesi ile aktif formda yönetilmesi için Ulusal İstilacı Yabancı Tıp (UİST) Listesi oluşturulacak. Bu liste tertipli güncellenecek.

Bir çeşidin UİST Listesi’ne dahil edilebilmesi için bilimsel ve teknik delile dayanılarak ülke sonları içinde yabancı cins olduğu, mevcut şartlarda ve öngörülen iklim değişikliği şartlarında karasal ve sucul ortamlarda yaşayabilir popülasyon oluşturmaya, etrafta yayılmaya yahut yaşamaya elverişli olduğu tespit edilecek.

UİST Listesi, belirtilen kriterlere dayanılarak Sucul İstilacı Yabancı Cinsler Teknik İstişare Kümesi ile Karasal İstilacı Yabancı Çeşitler Teknik Müracaat Kümesi tarafından hazırlanacak ve karar verilmek üzere Ulusal İstilacı Yabancı Cinsler Kuruluna sunulacak. Kurulun belirlediği UİST Listesi, Bakanlığın internet sitesinde yayımlanacak.

Risk değerlendirmesi yapılacak

UİST Listesi’nin belirlenmesi için risk değerlendirmesi yapılacak. Çeşitlerin taksonomik kimlikleri, istila geçmişi, doğal ve olası yayılış alanlarının tanımlanması, beklenen zararın maliyetinin kıymetlendirilmesi üzere konular dikkate alınacak.

UİST Listesi’ndeki istilacı yabancı tipler kasıtlı formda transit olarak taşınamayacak ve ülke hudutları içine sokulamayacak, kapalı koruma da dahil olmak üzere rastgele bir yerde bulundurulamayacak, kapalı koruma da dahil olmak üzere üretilemeyecek, büyütülemeyecek ve yetiştirilemeyecek, imha için özel tesislere taşınması hariç taşınamayacak, ticarete bahis edilemeyecek, satılamayacak, trampaya mevzu edilemeyecek yahut kullanılamayacak, etrafa salınamayacak.

UİST Listesi’nde bulunan çeşitler konusunda bilimsel ve tıbbi çalışmalar için üniversiteler, araştırma enstitüleri ile ilgili kamu kurum ve kuruluşlarına Komite tarafından müsaade verilebilecek. Komite, istişare kümesinin uygun görmesi halinde, UİST Listesi’ndeki çeşitler için üstün kamu faydası ve zaruret olması durumunda istisnai faaliyet müsaadesi verebilecek.

Kaçma ya da yayılma durumunda derhal acil durum planı uygulanacak. Acil hareket planları, müşavere kümeleri tarafından hazırlanacak yahut hazırlattırılacak ve Kurul tarafından onaylanacak.

UİST Listesi’nin kabul edilmesini takiben 18 ay içerisinde bu tiplerin kasıtlı yahut kasıtsız olarak giriş ve yayılma yollarının kapsamlı tahlili gerçekleştirilecek. İstilacı yabancı tiplerin ölçüsü, geliş yolları ve oluşabilecek beklenen ziyanlar göz önüne alınarak öncelikli geliş yolları belirlenecek.

Doğa Müdafaa ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü, istilacı yabancı çeşitlerin ülke içinde varlığını tespit etmek ve yayılmasını önlemek maksadıyla, UİST Listesi’nin yayımlanmasını takiben 36 ay içerisinde araştırma, izleme ya da başka yollar yoluyla istilacı yabancı çeşitlere ait dataların toplanması ve kayıt altına alınması için izleme sistemi kuracak. Bu çeşitlerin denetim altına alınması için imha tedbirleri uygulanabilecek.