İsrail, Batı Şeria’da ‘fiili ilhak’ olarak görülen süreci resmen başlattı

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Birçok Arap ülkesi ve Avrupa Birliği idaresi, İsrail‘in işgal altındaki Batı Şeria’nın birtakım kısımlarını kendi toprağı olarak tescil etmeye yönelik planını kınadı.

Bu adım, daha fazla yasadışı yerleşimin önünü açacak bir gelişme olarak görülüyor.

“Fiili ilhak” olarak görülen süreç 15 Şubat Pazar günü geç saatlerde resmen başlatıldı.

İsrail Dışişleri Bakanlığı, bu adımın, yasal uyuşmazlıkların tahlili için hakların şeffaf ve kapsamlı bir halde açıklığa kavuşturulmasını” sağlayacağını savunuyor.

Bakanlık, kelam konusu adımı, Filistin İdaresi denetimindeki bölgelerde yasadışı arazi kayıtları yapıldığı argümanına dayandırarak savundu.

Filistin İdaresi ise “fiili ilhak sürecinin başlamasını ve Filistin devletinin temellerinin sarsılmasını” önlemek için memleketler arası müdahale davetinde bulundu.

Türkiye, Suudi Arabistan, Mısır, Katar ve Ürdün bu adımı kınadı.

AKP Sözcüsü Ömer Çelik, ” İsrail‘in işgal altındaki Batı Şeria’ya egemenlik dayatması “MEKANSAL SOYKIRIM”dır” sözlerini içeren bir X paylaşımı yaptı.

Avrupa Birliği de İsrail‘i bu adımdan vazgeçmeye çağırdı.

AB Dışişleri sözcüsü Anouar El Anouni, “İlhakın milletlerarası hukuka nazaran yasadışı olduğunu bir kere daha vurguluyoruz” dedi.

İsrail‘de bulunan yasadışı yerleşim aykırısı sivil toplum kuruluşu Peace Now, gelişmeyi “büyük bir toprak gaspı” olarak nitelendirdi.

Söz konusu adım, Batı Şeria’da mülkiyet hukuku, planlama, ruhsatlandırma ve uygulama açısından İsrail‘in bölgede denetimini artırmasını amaçlıyor.

Yeni Yahudi yerleşimlerine imkan sağlayan adımın emelini, çok sağcı İsrail Maliye Bakanı Bezalel Smotrich, “Filistin devleti fikrini öldürmeye devam edeceğiz” diyerek açıkladı.

Uluslararası hukuka nazaran tüm yerleşimler yasa dışı. Birleşmiş Milletler (BM), Batı Şeria’daki yerleşimlerin, izleme faaliyetlerinin başlamasından bu yana en süratli formda genişlediğinin tespit edildiğini duyurdu.

Neler içeriyor?

Söz konusu adımlar ortasında, Batı Şeria’daki yerlerin direkt Musevilere satışına ait on yıllardır uygulanan yasağın ve mahallî tapu kayıtlarının kapalılığının kaldırılması da var.

Şimdiye kadar yerleşimciler yalnızca İsrail hükümeti tarafından denetim edilen yerlerdeki kayıtlı şirketlerden mesken satın alabiliyordu.

İsrailli bakanlar bu değişikliği “şeffaflığı artıracak ve toprakların geri alınmasını kolaylaştıracak bir adım” olarak sundu.

İsrail Dışişleri Bakanlığı daha sonra yaptığı açıklamada, “Yahudiye ve Samiriye’deki gayrimenkul alımlarında Musevilere, Amerikalılara, Avrupalılara ve Arap olmayan herkese karşı ayrımcılık yapan ırkçı bir çarpıtmanın” düzeltilmiş olduğunu belirtti.

İsrail kabinesi ayrıyeten, rastgele bir gayrimenkul alımını tamamlamak için süreç müsaadesine ait yasal gerekliliği kaldırmaya karar verdi ve dolandırıcılığı önlemeye yönelik teftişleri azalttı.

Filistinliler, değişikliklerin bireyler üzerinde satış konusunda daha fazla baskıya, sahtecilik ve aldatma aksiyonlarına yol açmasından endişelendiklerini söyledi.

İsrail-Filistin sorunun merkezinde yer alan toprak hakları ile yerleşimcilere toprak satışı, çoklukla aracıların dahil olduğu karanlık bir kesim.

Bu satışlar Filistin İdaresi tarafından “vatana ihanet” olarak kabul ediliyor ve bu nedenle teknik olarak idamla cezalandırılabiliyor lakin karar giyen şahıslara çoklukla mahpus cezası veriliyor.

İbrahimi Camii/Atalar Mağarası neden kıymetli?

Diğer tartışmalı adımlar ortasında, El Halil kentindeki değerli bir dini alanın ve yakınındaki hassas bölgelere ilişkin inşaat ruhsatlarının sırf İsrailli yetkililere evresi konusu da car.

İbrahimi Camii ve Atalar Mağarası; Museviler, Müslümanlar ve Hıristiyanlar tarafından İbrahim, İshak ve Yakup’un mezar yeri olarak hürmet görüyor.

Burası Museviler için en kutsal ikinci, Müslümanlar için ise en kutsal dördüncü yer.

İsrail kurumlarına ayrıyeten Filistin İdaresi’nin yönetimindeki bölgelerde etraf ve arkeoloji mevzularında kontrol ve yaptırım yetkileri verilecek.

Bunun yanı sıra, İsrail devletinin Batı Şeria’da “proaktif” toprak alımları yapmasına müsaade verecek bir komite tekrar canlandırılacak.

İsrail bunu, “gelecek kuşaklara yönelik olarak yerleşim için toprak rezervlerini teminat altına almak üzere tasarlanmış bir adım” olarak yansıtacak.

İşgal altındaki bölgelerdeki İsrailli yerleşimciler

Çığır açan bir barış muahedesi olan 1993 Oslo Anlaşmaları’nın akabinde, yeni kurulan Filistin İdaresi’ne A Bölgesi olarak bilinen Filistin kentsel alanları (bölgenin yaklaşık yüzde 20’si) üzerinde tam denetim verildi.

Benzer bir orana sahip olan B Bölgesi’nde ise Filistin İdaresi yalnızca idari denetimi elinde tuttu, İsrail bölgede güvenliği sağlamaya devam etti.

İsrail, C Bölgesi olarak bilinen yerleşimlerin bulunduğu Batı Şeria’nın yüzde 60’ında ise hem güvenliği sağlıyor hem de idari denetimi elinde tutuyordu.

İsrail’in 1967’deki Altı Gün Savaşı’nda Ürdün’den ele geçirdiği işgal altındaki Batı Şeria’da ve İsrail’e bağlı Doğu Kudüs’te 700 binden fazla İsrailli yerleşimci yaşıyor.

Filistinliler bu toprakları, Gazze Şeridi ile birlikte bağımsız bir devlet kurmak için istiyor.

Trump idaresi İsrail’in Batı Şeria’yı ilhakını reddetti lakin İsrail’in hızlanan yerleşim inşaatlarını denetim etmeye de çalışmadı.

Kendisi yerleşimci olan ve yerleşimciler yanlısı bir partinin de genel başkanı olan Smotrich, Batı Şeria’daki yerleşimci nüfusunu iki katına çıkarma kelamı verdi.

İsrail kabinesi Aralık ayında 19 yeni yerleşim yeri inşası teklifini onayladı.

İsrail ayrıyeten Kudüs yakınlarında E1 olarak bilinen ve Batı Şeria’nın kuzeyi ile güneyini fiilen birbirinden ayıracak tartışmalı bir yerleşim projesinin inşasına başlamaya hazırlanıyor.

BM’ye nazaran yalnızca 2025 yılında rekor sayıda, 37 binden fazla, Filistinli yerinden edildi ve İsrailli yerleşimcilerin neden oldukları şiddet olayları da rekor seviyelere ulaştı.

Bu haber, BBC gazetecileri tarafından hazırlandı ve denetim edildi. Bir pilot proje kapsamında çevirisinde yapay zekadan da faydalanıldı.