İran’da savaşın gölgesinde Nevruz: ‘Son kutlamamız olsun istemiyorum’

BEĞENDİM

ABONE OL

News

Haberde yer alan bireylerin isimleri güvenlik gerekçesiyle değiştirildi.

İranlılar her yıl Nevruz’a günler öncesinden heyecanla hazırlanır.

Tahran’ın kuzeyindeki Damavand’da 50’li yaşlarındaki Mina, “Hazırlıklar ağırlaşırdı, meskeni temizlerdik, yeni giysiler alırdık, tatlı ve şekerleme alırdık” diyor.

Ama bu yıl farklı. “Bu yıl… Her gün ne kadar da uzun sürüyor. Vakit kavramını yitirdim adeta” derken ağlıyor.

Geleneksel olarak yeni yılın ve baharın gelişinin kutlandığı Nevruz, coğrafyanın genelinde olduğu üzere İran‘da da tabiatın tekrar doğuşunun muştusu olarak görülüyor.

“Yeni gün” manasına gelen Nevruz geleneği üç bin yıldan daha eskiye dayanıyor ve dünyanın en eski bayramlarından birisi.

İranlılar için Nevruz bu yıl 20 Mart’ta, savaşın gölgesinde kutlanacak.

İran 28 Şubat’tan bu yana ABD ve İran tarafından ağır bombardıman altında.

Şimdiye kadar 1354’ü sivil ve en az 207’si çocuk olmak üzere İran’da 3 bin 100’den fazla kişinin hava hücumlarında öldürüldüğü belirtiliyor.

Mina’nın oğlu Buyruk de bu yıl Nevruz’un farklı olduğunu söylüyor:

“İnsanlar savaş ortamında işlerini de kaybettiler. En büyük kaygım ülkemizin altyapısının yok edilmesi. Bu türlü devam ederse İran’dan geriye bir şey kalmayacak. Bunun bizim son Nevruz’umuz olmasını istemiyorum.”

‘Keşke her şey makûs bir hayal olsa’

İranlılar için Nevruz; tarihlerini, ulusal kimliklerini ve geleneklerini temsil ediyor.

Farslar, Parsiler, Kürtler, Ermeniler, Azerbaycanlılar, Tacikler, Kazaklar, Özbekler ve daha birçok kültür bu bayramı kendi gelenekleriyle kutluyor.

İranlıların Nevruz’u savaş ortamında kutladığı son devir, 1980’lerde Irak’la yaşanan sekiz yıllık savaştı.

Nevruz’un birçok geleneği var. Bunlardan biri de eski yılın talihsizliklerini geride bırakmak ve yeni bir başlangıç yapmak için konutların baştan aşağı temizlenmesi.

Mina, Nevruz için yapılacak televizyon programlarına füze ve İHA seslerinin karışıp karışmayacağından kaygılı.

“Ama umarım olmaz” diyor.

İki hafta süren Nevruz tatilinde aileler çoklukla birbirlerini ziyaret ediyor.

Ancak kimileri ülkedeki en ağır taarruzların yaşandığı Tahran’a dönmek istemiyor.

Ziyaretlerin çok kısıtlı bir biçimde yapıldığını lisana getiren Mina, kendilerinin de Tahran’ı terk ederek daha inançlı bir yere geldiğini söylüyor.

Ancak güçlü ve bir o kadar da duygusal bir temennisi var:

“Keşke her şey makûs bir duştan uyanmışız üzere hafızamızdan silinse.”

Hava saldırısı dehşetiyle alışveriş

Bu hafta başşehir sokakları her zamankinden çok daha sessiz.

Normalde Nevruz öncesindeki son günlerde İran’daki pazarlar, alışveriş merkezleri ve sokaklar kalabalıklarla dolup taşar.

Ama bu yıl o hareketlilik ve heyecandan bahsetmek mümkün değil.

Tahran’da yaşayan 20’li yaşlardaki Parmis şöyle anlatıyor:

“Eskiden Nevruz için gereken her şeyi bulmak çok daha kolaydı. Artık bir yere gittiğinizde daima bir hava saldırısına yakalanma korkusu var.”

Parmis yeniden de 17 Mart’ta tırnaklarını yaptırmaya gitmiş. Bu devirde hoşluk salonları genelde epeyce ağır olur.

Her şeye karşın kendisi üzere hayatına devam edenlerin olmasından şad olan Parmis, “Salondayken büyük bir patlama oldu fakat kimse irkilmedi bile” diyor.

Savaşa karşın Tahran’daki kimi pazarlar açık kalmaya devam ediyor.

Maryam isimli bir öbür bayan kimi insanların bayram hazırlıklarını inatla sürdürdüğünü söylüyor:

“Haft Sin için alışveriş yapan beşerler vardı. Çiçekler ve sokak satıcıları gördüm” diyor. Fakat mevcut tablonun evvelki yıllara nazaran çok farklı olduğunu da söylüyor:

“Bu, yılda bir defa olan bir gelenek ve kutlamalıyız. Ben de kimi şeyler aldım, konutta de vardı. Yarın Haft Sin’i kurmayı planlıyorum.”

‘İslam Cumhuriyeti gitmeli’

Öte yandan ülkede savaşın devam etmesini destekleyenler de var.

Tahran’da yaşayan 30’lu yaşlardaki Ramtin, “Nevruz’un ne manası var? İslam Cumhuriyeti iktidarda kalırsa sonsuz zorluklarla yaşamak zorundayız” diyor.

Nevruzun her vakit olacağını, gelip geçeceğini söyleyen Ramtin, “Bu sefer İslam Cumhuriyeti gitmeli” diye konuşuyor.

Yine Tahran’dan Kian ise annesinin “din adamları giderse, konut başına yıkılsa bile razı olacağını” söylediğini aktarıyor:

“Ben de birebir hissediyorum. Her şey yıkılsa bile İslam Cumhuriyeti gitmeli. Nevruz umurumuzda değil, soframızda Haft Sin bile yok.”

Nevruz, kışın soğuğunun yerini baharın canlılığına ve umuduna bıraktığı anı simgeliyor.

İnsanlar yeni yılda sıhhat, memnunluk ve sevdikleri için yeni başlangıçlar diliyor.

Tahranlı 20’li yaşlardaki Sevecen ise savaşın Nevruz’la birebir vakte denk gelmesinin kendisini daha da makus hissettirdiğini söylüyor:

“Bazı dükkânlar açık fakat havada Nevruz’un kokusu yok.”