Anne yahut babaysanız, Meta ve Google’ın odağındaki olduğu ABD’deki mahkeme kararı, size korkularınızın hakikat olduğunu hissettirmiş olabilir.
Bu mahkeme bu şirketlerin, taammüden bağımlılık yapan toplumsal medya platformları geliştirdiğine ve bunun genç bir bayanın ruh sıhhatine ziyan verdiğine hükmetti.
ABD’deki davada Kaley ismindeki genç bayanın avukatları, Instagram’da ve Youtube’daki sonsuz kaydırma üzere özelliklerin bağımlılık yaratacak formda tasarlandığını savundu.
Kararın toplumsal medya şirketleri için “bir dönüm noktası” olduğu belirtiliyor.
Ancak dünya genelinde çocuklarının ekran müddetini azaltmaya çalışan anne ve babalar için uygulamada bu karar pek bir yarar sağlamıyor.
Bu nedenle uzmanlara, telefonları çocukların ellerinden, sadece kısa bir müddetliğine de olsa nasıl alabileceklerine dair ipuçlarını sorduk.
1. Küçük başlayın ve gerçekçi olun
Çocuklarına çoktan tablet yahut akıllı telefon vermiş birçok aile en uygununun bunlardan büsbütün kurtulmak olup olmadığını düşünebilir.
Ancak çocuk psikoloğu Dr. Jane Gilmour bunun en düzgün yaklaşım olmayabileceğini söylüyor.
Gilmour, “Bir alışkanlığı değiştirmek her vakit zordur” diyor.
Bunun yerine, ekran müddeti tartışmasının hararetlendiği anlarda değil, olağan bir anda değişiklik yapılmasını öneriyor.
“En yeterli irtibatı sakin beyinler kurar” diye de ekliyor.
Ekran mühletini azaltmak için atılacak en güzel birinci adım, meskende aygıtlar için belli bir yer ayırmak olabilir, örneğin makul bir dolap.
“Şarj aygıtları için tek bir yer olsun, böylelikle telefonlar kaldırıldığında şarja takılır ve husus kapanır” diyor Gilmour.
2. İş birliği yapın
Çocuk psikoloğu Dr. Maryhan Baker, “Daha büyük yaştaki çocuklar ve ergenler için, ek kurallar dayatmak yerine, onları ekran müddeti konusunda yapılan görüşmelere dahil etmek daha faydalı olabilir” diyor.
Ayrıca, “sosyal medyadaki akran baskısını kabul etmenin, ergenleri yanınıza çekmeye yardımcı olabileceğini” söylüyor.
Örneğin çocuklara onlara şunu demek tesirli olabilir:
“Arkadaşlarınla orada irtibat kurduğunu anlıyorum. Bu platformda yokmuşsun üzere görülmenin getireceği toplumsal baskıyı anlıyorum.
“O yüzden gün içinde daima telefonda olmadığın bir alan yaratmaya nasıl başlayabileceğimizi konuşalım.”
Ebeveynlik koçu Olivia Edwards, çocuğunuzla güçlü bir bağ kurmanın ekran kullanımını düzenlemekte kolaylaştırıcı olabileceğini söylüyor:
“Çocuğumuzla güçlü bir bağlantımız olmalı zira iş birliğine ve takım çalışmasına bizi götürecek olan şey bu.”
Buna, çocuğunuzun internette tükettiği içeriklere nitekim ilgi göstermek de eklenebilir.
3. Ekran mühletini öğrenme fırsatına dönüştürün
Birçok ebeveyn, toplumsal medyada süratle değişen akımlar ve trendler konusunda kendini geri kalmış hissediyor.
Ancak ekran müddetiyle ilgili açıkça konuşmak hem yetişkinler hem de çocuklar için birbirlerinden bir şeyler öğrenme fırsatı doğurabilir.
Edwards buna şöyle örnekler veriyor:
“Şöyle bir şey söyleyebilirsiniz: ‘Sence toplumsal medya nasıl işliyor? Sence bu uygulama insanları ekrana bakmaya devam ettirmek için nasıl çalışıyor? Beşerler burada ne kadar çok vakit harcarsa, şirketlerin bunun üzerinden o kadar para kazandıklarını biliyor muydun?'”
Gilmour da, ebeveynlerin çocuklarına dijital okuryazarlığı uygulamalı bir biçimde öğretebileceğini söylüyor.
“Birlikte bakabileceğiniz içerikler olabilir ve ‘Peki, sence bu gerçek mu? Bunun gerçek olup olmadığını nasıl anlayabilirim?’ diye sorabilirsiniz.”
4. Örnek davranışı sergileyin
Çocukların ebeveynlerini taklit ettiği sır değil. Çocuklarda yeterli ekran alışkanlıklarını teşvik etmek, biraz kendimize bakmakla başlayabilir.
Maryhan burada sıkıntıya hafif bir formda yaklaşılmasını öneriyor.
“Çocuklarımızla biraz kendimizi eleştiren bir konuşma bile yapabiliriz. Mesela ‘Hepimiz bunu yapıyoruz, telefon kullanımı konusunda ben de pek uygun değilim’ diyebiliriz.”
Telefonlar ve tabletler her yaşa daima bir cümbüş kaynağı sağlıyor fakat Gilmour hem yetişkinlerin hem çocukların biraz can derdini kabullenmesinin yarar sağlayacağını söylüyor ve ekliyor:
“Ekran karşısında olmak, dikkatimizi dış dünyaya yöneltir. İç dünyamıza dönüp, bir nevi boşluğa, uzaklara bakmak, geçmişi düşünmemizi, geleceği hayal etmemizi sağlar, yaratıcılığı tetikler.
“Yani çocuklarınızın ‘Yapacak hiçbir şey yok’ diye yakınması ve öylece boşluğa bakması sorun değil. Aslında bu olumlu bir şey.”
5. Panik yapmayın
Ebeveynlik hiçbir vakit kolay olmadı lakin ekranların her yerde olduğu bir devirde, bunların bizi nasıl etkilediğini hala öğrendiğimiz bir vakitte çocuk yetiştirmek korku verici olabilir.
Essex Üniversitesi’nden dijital bağlantı uzmanı Dr. Tony Sampson, ebeveynlerin moral panik tuzağına düşmemesi gerektiğini söylüyor.
“Kaygılı ebeveynlerin bir medya paniğine kapılıp, tüm ergen beyinleri yalnızca toplumsal medya bağımlılığına yatkınlıklarıyla yaftalama eğilimi var” diyor.
Oysa çocuklar ve ergenler “nöroplastisite” ismi verilen bir özelliğe sahip, yani beyinleri, yetişkinlerin beyinlerine kıyasla daha uygun ahenk sağlar ve toparlanır.
Sampson “Dikkatin nasıl aşındığına dair çok şey okuyoruz” diyor.
“Ama toplumsal medya dikkati kısaltmaz yahut aşındırmaz. Dikkati üzerine çeker ve ticari içerikle etkileşime yönlendirir.
“Olumlu teknoloji kullanımı, yaratıcılık, keşif ve öğrenme için nöroplastisiteyi artırmaya yardımcı olabilir.”

Bakan Kacır: Kimya Sektöründe 935 Milyar Lira Nitelikli Yatırımın Önünü Açtık
1
Yapay Zeka Zirvesi’24: 2030’a Kadar 16 Trilyon Dolarlık Pazar Bekleniyor
780 kez okundu
2
Eksim Ventures, WASK’ı ‘Turcorn’ Adayı Olarak Destekliyor
518 kez okundu
3
Bitcoin son 1,5 yılın zirvesinde! İşte yükselişin nedeni
433 kez okundu
4
Ulusal savaş uçağı KAAN, birinci uçuşunu 27 Aralık’ta yapacak
360 kez okundu
5
Bir zamanlar popüler olmasına rağmen kapatılan 5 uygulama
352 kez okundu