İşlenmiş ve paketli besinler tuz tüketimini artırıyor

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Medicana Ataşehir Hastanesi Nefroloji Kısmı Uzm. Dr. Bahtışen Güven, tuzun bedenin sıvı istikrarının düzenlenmesinde ve hudut iletiminde değerli rol oynamasına karşın önerilen ölçünün üzerinde tüketildiğinde bilhassa kalp, damar ve böbrek sıhhati üzerinde olumsuz tesirler oluşturabileceğini belirtti.

Hastaneden yapılan açıklamaya nazaran, fazla tuz tüketimi dünya genelinde milyonlarca insanın sıhhatini tehdit eden kıymetli risk faktörleri ortasında yer alıyor.

Araştırmalar her yıl yaklaşık 1,89 milyon mevtin çok tuz tüketimiyle ilişkilendirildiğini ortaya koyuyor. Günlük ömürde fark edilmeden tüketilen işlenmiş ve paketli besinler ise tuz alımının en kıymetli kaynakları ortasında bulunuyor.

Açıklamada görüşlerine yer verilen Uzm. Dr. Bahtışen Güven, tuzun beden için gerekli bir mineral olduğunu lakin fazla tüketildiğinde önemli sıhhat problemlerine yol açabildiğini vurguladı.

Vücudun sıvı istikrarının düzenlenmesinde ve hudut iletiminde kıymetli rol oynayan tuzun, önerilen ölçünün üzerinde tüketildiğinde bilhassa kalp, damar ve böbrek sıhhati üzerinde olumsuz tesirler oluşturduğunu aktaran İnanç, Dünya Sıhhat Örgütü’nün yetişkinler için günlük tuz tüketimini en fazla 5 gram olarak önerdiğini, Türkiye’de yapılan “SALT Türk-1” çalışmasında ise kişi başı günlük tuz tüketiminin yaklaşık 18 gram olarak tespit edildiğini tabir etti.

Güven, farkındalık çalışmaları sonrasında gerçekleştirilen SALT Türk-2 araştırmasında ise bu ölçünün yaklaşık 15 grama gerilediğini lakin hala önerilen seviyenin epey üzerinde olduğuna işaret ederek, “Toplumda tuz tüketiminin değerli bir kısmı sofrada eklenen tuzdan değil, işlenmiş ve paketli besinlerden kaynaklanıyor. Toplam tuz tüketiminin yaklaşık yüzde 75’i bu cins eserlerden alınıyor. Bu nedenle tuz tüketimini azaltmaya yönelik uğraşların sadece yemeklere eklenen tuzu kısmakla hudutlu kalmaması, bilhassa hazır ve işlenmiş besinlerin tüketimine dikkat edilmesi gerekiyor.” değerlendirmesini yaptı.

“Tansiyon ilaçlarının tesirini azaltabiliyor”

Aşırı tuz tüketiminin öncelikle tansiyonun yükselmesine neden olduğunu belirten İtimat, şunları kaydetti:

“Tuz bedende su tutulmasına yol açarak sirkülasyondaki kan hacmini artırıyor ve kalbin daha fazla çalışmasına neden oluyor. Bu durum damarlarda direncin artmasına ve vakitle damar duvarında hasar oluşmasına yol açabiliyor. Uzun vadede kalp-damar hastalıkları, inme ve böbrek yetmezliği riski artıyor. Fazla tuz tüketimi birtakım hastalarda tansiyon ilaçlarının tesirini azaltabiliyor ve tedaviye direnç gelişimine neden olabiliyor.”

Güven, yüksek tuz alımının böbreklerde glomerüler basıncı artırarak vakitle kalıcı işlev kaybına yol açabildiğini, insülin direncini artırabildiğini ve leptin seviyelerindeki artışla bilhassa karın bölgesinde yağlanmayı destekleyerek metabolik hastalıklar açısından risk oluşturduğunu belirtti.

Aşırı tuz kullanımının öteki hastalıklara da yol açabileceğine değinen İnanç, şu sözleri kullandı:

“Yüksek tuz alımı kemiklerden kalsiyum kaybını artırarak osteoporoz riskini yükseltebiliyor, idrarla kalsiyum atılımının artması ise böbrek taşı oluşumuna yer hazırlıyor. Tuz, damar yapısını bozarak damar sertliği ve hipertansiyon gelişimine katkı sağlıyor, bu da uzun vadede beyin dolanımını etkileyerek demans ve inme riskini artırıyor. Tuz tüketimi birtakım kulak hastalıklarını da olumsuz etkiliyor. Bilhassa Meniere hastalığı olan bireylerde tuz alımının sonlandırılması ehemmiyet taşıyor. Fazla tuz tüketimi bedende su tutulmasına neden olarak iç kulakta basınç artışına yol açıyor. Bu durum baş dönmesi, istikrar bozukluğu ve kulakla ilgili şikayetleri artırabiliyor.”

“Tuz azaltımı kademeli yapılmalı”

Güven, tuz tüketiminin azaltılmasının kalp ve damar sıhhati açısından değerli kazanımlar sağlayabileceğini, tuz ölçüsünün yaklaşık yüzde 50 oranında azaltılmasının, kalp-damar hastalıkları riskini yüzde 17, inme riskini ise yüzde 23 oranında düşürdüğünü anlattı.

Tuz azaltımının kademeli yapılmasının büyük değer taşıdığını vurgulayan İnanç, damak tadının vakit içinde daha az tuzlu besinlere ahenk sağlayabildiğini, bilhassa çocukluk devrinde düşük tuzlu beslenme alışkanlığının kazanılmasının ilerleyen yaşlarda sağlıklı ömür için kritik rol oynadığını vurguladı.

Market alışverişlerinde besinlerin tuz içeriğine dikkat edilmesi gerektiğini aktaran İnanç, şu değerlendirmelerde bulundu:

“Ürün etiketlerinde yer alan sodyum ölçüsünün yaklaşık 2,5 ile çarpılmasıyla eserin tuz ölçüsü hesaplanabiliyor. Besin etiketlerinde 100 gram eserde 0,6 gram sodyum bulunması yaklaşık 1,5 gram tuza karşılık geliyor ve bu yüksek tuz içeriğini gösteriyor. 100 gramda 0,1 gram sodyum bulunması ise düşük tuz içeriğini tabir ediyor. Günlük hayatta tuz alımını artıran besinler ortasında turşu, ketçap, hardal ve soya üzere soslar yer alıyor. Salamura eserler olan zeytin, turşu ve peynir de yüksek tuz içeriğine sahip besinler ortasında bulunuyor. Bilhassa sosis, sucuk ve pastırma üzere işlenmiş eserlerin tüketiminde dikkatli olunması gerekiyor.”

Güven, günlük tuz tüketiminin yetişkinlerde yaklaşık 5 gramla sonlandırılması, çocuklarda ise bu ölçünün 3-4 gram civarında olması gerektiğini aktardı. Hipertansiyon ve böbrek hastalığı bulunan bireylerde bu oranın yaklaşık 3 gram seviyesinde tutulmasını öneren İtimat, atletlerde terleme ölçüsüne bağlı olarak gereksinimin farklılık gösterebileceğini, yüksek tansiyon, ödem, çok susama, fazla su tüketme ve sık idrara çıkma üzere durumların yüksek tuz alımının işaretleri olabileceğini kaydetti.